Jak sfinansować rozwój firmy dzięki instrumentom zwrotnym?

Przez ostatnią dekadę polscy przedsiębiorcy przyzwyczaili się do bardzo specyficznego modelu finansowania rozwoju. System dotacyjny wydawał się prosty i niezwykle kuszący: piszesz wniosek, stajesz do konkursu i – w dużym uproszczeniu – otrzymujesz przelew na konto. To był łatwy pieniądz, którego nie trzeba oddawać. To zbudowało w zbiorowej świadomości pewne oczekiwania: fundusze unijne równają się bezzwrotnej gotówce.

Jednak w perspektywie finansowej 2021-2027 model się zmienia. Komisja Europejska, szukając większej efektywności wydatkowania środków, zwiększyła pulę instrumentów zwrotnych – pożyczek i gwarancji – kosztem prostych dotacji bezzwrotnych. Dotacje bezzwrotne nadal istnieją (m.in. w programie Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027), ale są kierowane głównie do projektów o szczególnym charakterze (badawczo-rozwojowych, infrastrukturalnych, społecznych) lub do określonych beneficjentów (samorządów, organizacji pozarządowych, instytucji publicznych). Dla standardowych inwestycji przedsiębiorstw – zakup maszyn, modernizacja produkcji, cyfryzacja – instrumenty finansowe zwrotne stały się dominującą formą wsparcia. Reakcja rynku? Strach, opór i narzekanie na kredyty. Czy słusznie? Przyjrzyjmy się faktom.

 

Mit pierwszy – pożyczka to ryzyko, dotacja to czysty zysk

To najczęstsza blokada mentalna. Kredyt kojarzy się z pętlą na szyi, hipoteką, zmiennym WIBOR-em i ryzykiem. Dotacja kojarzy się z darmowym prezentem. Spójrzmy jednak na realia biznesowe. W starym modelu dotacyjnym o jedno dofinansowanie walczyło średnio kilkanaście firm, a szanse na sukces zależały od jakości wniosku, oceny komisji i dostępnej puli środków. Co więcej, od złożenia wniosku do podpisania umowy mijało często wiele miesięcy. W tym czasie ceny maszyn mogły znacząco wzrosnąć, zmniejszając realną wartość potencjalnej dotacji.

W modelu pożyczkowym dla MŚP sytuacja wygląda inaczej. Środki są dostępne dla wszystkich, którzy spełniają kryteria finansowe i formalne (zdolność kredytowa, brak zaległości w ZUS). Tu nie ma konkursu piękności – jeśli spełniasz wymogi, pieniądze są Twoje. Decyzja kredytowa u pośredników współpracujących z BGK (takich jak np. Łódzka Agencja Rozwoju Regionalnego) zapada zazwyczaj szybciej niż w konkursach dotacyjnych.

 

Umorzenie – element dotacyjny w pożyczce

To kluczowa różnica między zwykłym kredytem bankowym a pożyczką unijną. Wiele działań w ramach funduszy europejskich zawiera mechanizm częściowego umorzenia kapitału pożyczki.

Jak to działa? Podpisując umowę, zgadzasz się na warunki umorzenia. Zazwyczaj jest on związany z osiągnięciem celów biznesowych: musisz zrealizować inwestycję w terminie, rozliczyć faktury i spłacać raty zgodnie z harmonogramem przez określony czas (np. 3 lata). Jeśli to zrobisz – a przecież i tak planujesz to zrobić, bo chcesz rozwijać firmę – instytucja finansująca umarza Ci część kapitału do zwrotu.

Jaki procent można umorzyć? Mechanizm ten zależy od konkretnego konkursu. Często spotyka się umorzenia (premie) od kilku do kilkunastu procent przy spełnieniu określonych wskaźników, a w przypadku inwestycji proekologicznych (OZE) nawet wyższe. Należy jednak pamiętać, że nie każda pożyczka unijna oferuje umorzenie kapitału – czasem główną korzyścią jest 'tylko’ bardzo tanie finansowanie.

 

Oprocentowanie – stabilne i niskie

Pożyczki unijne charakteryzują się stałym oprocentowaniem w zależności od rodzaju – od 0% do 2% w skali roku. To oznacza przewidywalność kosztów przez cały okres spłaty – w przeciwieństwie do kredytów komercyjnych opartych o WIBOR, gdzie oprocentowanie może się zmieniać. Dla porównania:

• Kredyt komercyjny w banku – WIBOR + marża banku = zazwyczaj 7-10% w skali roku;
• Pożyczka unijna – oprocentowanie preferencyjne, często 2–4% w skali roku, w zależności od instrumentu i rodzaju pomocy publicznej.

 

Tarcza antyinflacyjna – korzystanie z taniego kapitału

To aspekt, o którym rzadko się mówi wprost. Pożyczka unijna w obecnych warunkach makroekonomicznych może działać na Twoją korzyść dzięki zjawisku realnej ujemnej stopy procentowej.

Jeśli bierzesz pożyczkę oprocentowaną na 2% w skali roku, a inflacja w gospodarce wynosi około 4%, to w kategoriach ekonomicznych wartość pieniądza, który oddasz za 5 lat, będzie realnie niższa niż wartość maszyny, którą kupujesz dzisiaj i która od razu zaczyna na siebie zarabiać.

Dodatkowa korzyścią jest to, że używasz cudzych i tanich pieniędzy na zakup aktywów, a własną gotówkę zachowujesz na poduszkę finansową lub bieżącą działalność. W dobie niepewności rynkowej płynność jest kluczowa.

 

Instrumenty finansowe w Łódzkiem

W województwie łódzkim instrumenty zwrotne są oferowane przez operatorów współpracujących z Bankiem Gospodarstwa Krajowego (BGK) w ramach programu Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027. Kluczowe typy pożyczek:

1. Pożyczka Rozwojowa/Inwestycyjna – najbardziej uniwersalny instrument. Sfinansujesz zakup maszyn, linii produkcyjnych, sprzętu, rozbudowę hali
2. Pożyczka obrotowa – można ją przeznaczyć na finansowanie kapitału obrotowego oraz wydatków bieżących i stałych przedsiębiorstw sektora MŚP w związku z prowadzoną działalnością, w tym podatku od towarów i usług
3. Pożyczka OZE/Eko – przeznaczona na fotowoltaikę, pompy ciepła, termomodernizację budynków, wymianę floty na elektryczną
4. Pożyczka na Cyfryzację – środki na oprogramowanie ERP, systemy CRM, robotyzację procesów

Jak aplikować?

• Skontaktuj się z lokalnym pośrednikiem finansowym albo z firmą specjalizującą się w pozyskiwaniu funduszy unijnych dla firm;
• Przemyśl swój cel inwestycyjny i przygotuj dokumentację finansową;
• Złóż wniosek przez pośrednika;
• Otrzymaj decyzję kredytową (zazwyczaj w ciągu kilku tygodni).

 

Rygor celowości – na co zwrócić uwagę

Czy pożyczka unijna ma wady? Ma jedną kluczową cechę (ale to nie wada): rygor celowości. Kredyt obrotowy w banku komercyjnym możesz wydać dość swobodnie. Pożyczka unijna musi być wydana zgodnie z celem opisanym we wniosku. Jeśli wpisałeś „zakup tokarki CNC”, musisz kupić dokładnie taką maszynę. Czego NIE możesz zrobić:

• Kupić za te środki samochodu służbowego (chyba że był to cel wniosku –ekologiczny środek transportu);
• Zapłacić zaległych składek ZUS (chyba że z instrumentu pożyczka obrotowa);
• Sfinansować spłaty innych kredytów;
• Prefinansować innego projektu unijnego.

Rozliczenie jest restrykcyjne – musisz przedstawić faktury i potwierdzenia dokładnie na te cele, które zadeklarowałeś. Ale dla uczciwego przedsiębiorcy, który faktycznie chce inwestować w rozwój firmy, nie jest to przeszkoda, a jedynie wymóg formalny.

 

Instrumenty finansowe – czy warto?

Plusy pożyczek unijnych:

• Niskie, stałe oprocentowanie;
• Możliwość częściowego umorzenia;
• Szybsza decyzja niż w konkursach dotacyjnych;
• Brak konkurencji – środki dostępne dla wszystkich spełniających kryteria;
• Korzyści podatkowe (amortyzacja, koszty);
• Długi okres spłaty.

Minusy:

• Wymóg spłaty (choć częściowo umarzalna);
• Rygor celowości wydatkowania;
• Konieczność posiadania zdolności finansowej;
• Obowiązek rozliczenia zgodnie z wnioskiem.

Czy warto? Zdecydowanie tak, jeśli:

• Planujesz realną inwestycję rozwojową;
• Masz zdolność kredytową;
• Potrzebujesz środków szybciej niż pozwala na to proces konkursowy dotacyjny;
• Chcesz zachować płynność finansową firmy.

Pożyczki unijne to obecnie jeden z najbardziej opłacalnych źródeł finansowania rozwoju dla przedsiębiorstw. Zamiast bać się zobowiązań, warto potraktować je jako narzędzie, które przy właściwym wykorzystaniu pozwoli Twojej firmie przeskoczyć na wyższy poziom rozwoju.

Zastanawiasz się, który instrument zwrotny będzie optymalny dla Twojej inwestycji? Umów się na bezpłatną konsultację w Łódzkim Domu Biznesu – wspólnie przeanalizujemy Twoją sytuację i dobierzemy najlepsze rozwiązanie.

Formularz kontaktowy